Đèn và còi xe máy: quy định, mức phạt, cách kiểm tra

Đèn và còi xe máy là thiết bị bắt buộc: theo điểm a, b, c khoản 1 Điều 14 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy không có còi, đèn soi biển số, đèn báo hãm (đèn phanh), đèn tín hiệu (xi nhan), đèn chiếu sáng gần, xa, hoặc có nhưng không có tác dụng, bị phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng. Từ ngày 15/08/2026, Nghị định 238/2026/NĐ-CP bổ sung biện pháp buộc khôi phục tính năng hoặc thay thiết bị đạt chuẩn cho các lỗi này. Kiểm tra đèn và còi chỉ mất khoảng một phút; nếu đi xe thuê và thấy hỏng, hãy báo cửa hàng trước khi chạy tiếp.

Bài này thuộc loạt kiến thức bảo dưỡng cho người đang đi xe thuê. Phần pháp lý đối chiếu văn bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, Nghị định 168/2024/NĐ-CP và Nghị định 238/2026/NĐ-CP; phần kiểm tra dựa trên sổ hướng dẫn Honda Vision, Air Blade, Wave Alpha. Thông tin được kiểm chứng ngày 29/10/2026.

Luật yêu cầu xe máy phải có những đèn và còi nào

Điều 35 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ yêu cầu xe cơ giới tham gia giao thông phải bảo đảm chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Danh sách cụ thể những gì người đi xe máy bị xử phạt khi thiếu nằm ở Điều 14 Nghị định 168/2024/NĐ-CP:

Hành vi của người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy	Căn cứ	Mức phạt tiền
Không có còi; đèn soi biển số; đèn báo hãm; gương chiếu hậu bên trái, hoặc có nhưng không có tác dụng	Điểm a khoản 1 Điều 14	400.000–600.000 đồng
Không có đèn tín hiệu hoặc có nhưng không có tác dụng	Điểm b khoản 1 Điều 14	400.000–600.000 đồng
Không có đèn chiếu sáng gần, xa hoặc có nhưng không có tác dụng, không đúng tiêu chuẩn thiết kế	Điểm c khoản 1 Điều 14	400.000–600.000 đồng
Lắp đèn chiếu sáng về phía sau xe	Điểm đ khoản 1 Điều 14	400.000–600.000 đồng
Sử dụng còi không đúng quy chuẩn kỹ thuật cho từng loại xe	Điểm đ khoản 2 Điều 14	2.000.000–3.000.000 đồng

Các hành vi trong bảng không bị trừ điểm giấy phép lái xe theo khoản 8 Điều 14. Tuy nhiên, Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/08/2026) đã bổ sung cụm từ “khoản 1; điểm d,” vào điểm a khoản 6 Điều 14. Hệ quả: ngoài tiền phạt, người vi phạm khoản 1 còn bị buộc thay thế thiết bị đủ tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật hoặc khôi phục tính năng kỹ thuật của thiết bị; trước đó biện pháp này chỉ áp dụng cho lỗi còi không đúng quy chuẩn. Khung tiền phạt không thay đổi.

Một điểm người thuê xe hay bỏ qua: Điều 14 xử phạt người điều khiển xe. Nghĩa là nếu bạn đang lái một chiếc xe thuê có đèn phanh không sáng, bạn là người bị lập biên bản. Kiểm tra lúc nhận xe chính là cách tự bảo vệ. Tổng quan các mức phạt khác có trong bài quy định xử phạt xe máy.

Quy tắc dùng đèn khi lái xe

Có đèn chưa đủ, phải dùng đúng. Điều 20 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định:

Bật đèn chiếu sáng phía trước trong thời gian từ 18 giờ ngày hôm trước đến 06 giờ ngày hôm sau, hoặc khi có sương mù, khói, bụi, trời mưa, thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn.
Tắt đèn chiếu xa, bật đèn chiếu gần khi gặp người đi bộ qua đường; khi đi trên đoạn đường qua khu đông dân cư có hệ thống chiếu sáng đang hoạt động; khi gặp xe đi ngược chiều (trừ khi dải phân cách có khả năng chống chói); khi chuyển hướng xe tại nơi đường giao nhau.

Với đèn báo rẽ, Điều 15 của Luật yêu cầu trước khi chuyển hướng phải quan sát, giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ, sử dụng liên tục trong quá trình chuyển hướng. Tín hiệu bằng tay chỉ được Luật nhắc tới cho xe thô sơ không có đèn báo hướng rẽ; xe máy phải dùng đèn báo rẽ. Khi vượt xe trong đô thị và khu đông dân cư từ 22 giờ đến 05 giờ, Điều 14 của Luật chỉ cho báo hiệu xin vượt bằng đèn.

Lỗi dùng đèn của người đi xe máy	Căn cứ (Nghị định 168/2024)	Mức phạt tiền
Không sử dụng đèn chiếu sáng từ 18 giờ đến 06 giờ hoặc khi sương mù, khói, bụi, trời mưa, thời tiết xấu hạn chế tầm nhìn	Điểm g khoản 1 Điều 7	Phạt 200.000–400.000 đồng
Dùng đèn chiếu xa khi gặp người đi bộ qua đường, khi đi qua khu dân cư có chiếu sáng, khi gặp xe ngược chiều (trừ dải phân cách chống chói) hoặc khi chuyển hướng tại nơi đường giao nhau	Điểm h khoản 1 Điều 7	Phạt 200.000–400.000 đồng
Chuyển hướng không có tín hiệu báo hướng rẽ hoặc có nhưng không sử dụng liên tục trong quá trình chuyển hướng (kèm các lỗi chuyển hướng khác nêu trong điểm này)	Điểm a khoản 3 Điều 7	Phạt 600.000–800.000 đồng

Nếu bạn thuê xe vào mùa mưa, việc bật đèn khi trời mưa vừa là quy định vừa giúp người khác nhìn thấy bạn; bài thuê xe máy mùa mưa ở Hà Nội có thêm các lưu ý khi đường ướt.

Quy tắc dùng còi

Điều 21 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ giới hạn khá chặt việc bấm còi:

Chỉ được dùng còi để báo hiệu cho người tham gia giao thông khi xuất hiện tình huống có thể mất an toàn, hoặc để báo hiệu chuẩn bị vượt xe.
Không sử dụng còi liên tục; không sử dụng còi có âm lượng không đúng quy định.
Không sử dụng còi từ 22 giờ ngày hôm trước đến 05 giờ ngày hôm sau trong khu đông dân cư, khu vực cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, trừ xe ưu tiên.

Lỗi dùng còi của người đi xe máy	Căn cứ (Nghị định 168/2024)	Chế tài
Sử dụng còi từ 22 giờ đến 05 giờ trong khu đông dân cư, khu vực cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (trừ xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ)	Điểm i khoản 1 Điều 7	Phạt 200.000–400.000 đồng
Sử dụng còi, rú ga (nẹt pô) liên tục trong khu đông dân cư, khu vực cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (trừ xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ)	Điểm k khoản 9 Điều 7; điểm b khoản 12 Điều 7	Phạt 8.000.000–10.000.000 đồng và tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 10 đến 12 tháng
Sử dụng còi không đúng quy chuẩn kỹ thuật cho từng loại xe	Điểm đ khoản 2 Điều 14; điểm a khoản 6 Điều 14	Phạt 2.000.000–3.000.000 đồng và buộc thay thế, khôi phục thiết bị

Mức phạt bấm còi liên tục trong khu dân cư cao hơn nhiều so với cảm nhận thông thường, vì nó được xếp chung khoản với các hành vi nguy hiểm như lạng lách, đánh võng. Thói quen bấm còi dồn dập khi tắc đường trong phố là thói quen nên bỏ.

Kiểm tra đèn và còi trong một phút

Sổ hướng dẫn Honda Vision, Air Blade và Wave Alpha đều xếp “đèn và còi” vào danh sách kiểm tra trước khi lái: kiểm tra đèn, đèn báo và còi xem có hoạt động đúng chức năng không. Trên tay lái của cả ba mẫu có công tắc chuyển chiếu xa/chiếu gần, công tắc đèn báo rẽ (ấn vào để tắt) và nút còi. Cách kiểm tra nhanh:

Bộ phận	Cách kiểm tra	Dấu hiệu cần báo cửa hàng
Đèn báo trên đồng hồ	Bật khóa điện, quan sát các đèn báo; nổ máy, các đèn cảnh báo phải tắt	Đèn cảnh báo vẫn sáng sau khi nổ máy
Đèn pha chiếu gần, chiếu xa	Nổ máy, hướng đầu xe vào tường, chuyển công tắc; đèn báo chiếu xa trên đồng hồ phải sáng khi bật chiếu xa	Một chế độ không sáng, đèn chập chờn, chùm sáng lệch bất thường
Đèn báo rẽ	Bật trái, phải; đi vòng quanh xe xem đèn trước và sau đều nháy; ấn công tắc để tắt	Một bên không nháy, nháy quá nhanh hoặc quá chậm
Đèn phanh	Bóp từng tay phanh (với Wave Alpha: bóp tay phanh và đạp bàn đạp), nhờ người nhìn hoặc nhìn ánh đèn hắt lên tường	Đèn không sáng với một trong hai phanh, sáng trễ
Đèn hậu, đèn soi biển số	Kiểm tra khi trời tối hoặc trong bãi xe: đèn hậu sáng, biển số được chiếu sáng	Đèn tắt, biển số không đọc được
Còi	Bấm một tiếng ngắn ở nơi phù hợp	Còi không kêu, kêu rè hoặc rất nhỏ

Một số ghi chú từ sổ hướng dẫn:

Trên Air Blade, đèn pha, đèn định vị, đèn phanh, đèn hậu, đèn soi biển số dùng nhiều bóng LED; nếu thấy một bóng LED không sáng, Honda khuyên liên hệ cửa hàng ủy nhiệm để kiểm tra. Một số phiên bản Vision cũng dùng đèn định vị LED với lưu ý tương tự.
Bên trong chụp đèn pha có thể bị mờ hơi nước tạm thời sau khi rửa xe hoặc khi đi mưa; theo sổ hướng dẫn Air Blade, điều này không ảnh hưởng tới chức năng của đèn pha. Nếu thấy lượng nước nhiều tích tụ bên trong chụp đèn, Honda khuyên mang xe đi kiểm tra; với xe thuê, hãy báo cửa hàng.
Độ rọi đèn pha là một hạng mục trong lịch bảo dưỡng định kỳ của Honda, không phải việc người đi xe tự chỉnh.

Còi kêu yếu và đèn mờ khi máy chưa nổ có thể liên quan tới bình điện; xem bài ắc quy xe máy yếu. Kiểm tra đèn phanh nên làm cùng lúc với thử phanh, theo bài kiểm tra phanh xe máy. Danh sách kiểm tra đầy đủ khi bàn giao có trong bài checklist kiểm tra xe máy khi nhận và trả.

Đèn hoặc còi hỏng giữa đường: làm gì

Đèn pha hỏng khi trời tối: đây là tình huống nguy hiểm và trái với Điều 20 Luật. Hãy giảm tốc, tấp vào chỗ có ánh sáng, an toàn và gọi cửa hàng, không cố đi tiếp trong bóng tối.
Đèn phanh không sáng: xe phía sau không biết bạn đang giảm tốc. Giữ khoảng cách xa hơn, giảm tốc sớm và nhẹ nhàng, báo cửa hàng sớm nhất có thể.
Đèn báo rẽ hỏng: xe máy không được thay đèn báo rẽ bằng tín hiệu tay theo Luật, nên hãy hạn chế chuyển hướng, chuyển làn, đi chậm và báo cửa hàng để sửa.
Còi không kêu: bạn mất một công cụ cảnh báo khi có tình huống mất an toàn. Đi chậm hơn, quan sát nhiều hơn và báo cửa hàng.

Cách liên hệ, chụp ảnh và mô tả sự cố được hướng dẫn chi tiết trong bài xe thuê bị hỏng giữa đường. Bạn có thể gọi hoặc nhắn Zalo cho Motoopen qua số 0857 255 868.

Những việc không nên tự làm với đèn và còi xe thuê

Tự thay bóng đèn hoặc cụm đèn LED. Sổ hướng dẫn cho phép chủ xe thay bóng cháy bằng đúng loại bóng chỉ định, nhưng với xe thuê, hãy để cửa hàng xử lý; đèn LED hỏng thì Honda khuyên đưa xe tới cửa hàng ủy nhiệm.
Lắp thêm đèn trợ sáng, đèn chiếu hậu. Lắp đèn chiếu sáng về phía sau xe là hành vi bị phạt theo điểm đ khoản 1 Điều 14. Đèn lắp thêm cũng tốn điện và can thiệp vào hệ thống điện của xe.
Thay còi to hơn “cho dễ nghe”. Còi không đúng quy chuẩn kỹ thuật bị phạt 2.000.000–3.000.000 đồng và buộc thay thế.
Tự chỉnh công tắc đèn phanh. Sổ hướng dẫn Wave Alpha có mô tả việc chỉnh công tắc đèn phanh sau, nhưng trên xe thuê, việc này nên do cửa hàng làm.
Tự đấu nối dây điện, tháo cầu chì. Đèn hoặc còi đột ngột không hoạt động có thể do cầu chì; Honda lưu ý nếu cầu chì liên tục bị hỏng, hệ thống điện có thể trục trặc.
Xịt nước áp lực cao vào cụm đèn, công tắc. Sổ hướng dẫn cảnh báo vòi xịt áp suất cao có thể làm hỏng các chi tiết điện trên xe.

Motoopen chưa công bố chính sách chung về chi phí sửa đèn, còi hỏng trong kỳ thuê; hãy hỏi khi nhận xe và báo cửa hàng trước khi sửa. Các việc khác nên giao cho cửa hàng được tóm tắt ở bài chăm sóc xe máy trong kỳ thuê.

Bị kiểm tra khi đèn hoặc còi đang hỏng

Nếu bị dừng xe khi đèn hoặc còi không hoạt động, hãy bình tĩnh xuất trình giấy tờ theo yêu cầu và trình bày đúng sự việc. Mức phạt tại Điều 14 áp dụng cho người điều khiển xe, kể cả khi xe là xe thuê. Quy trình và quyền của bạn khi bị kiểm tra được viết trong bài bị CSGT dừng xe. Sau đó, hãy báo ngay cho cửa hàng để sửa, vì từ 15/08/2026 lỗi thiếu thiết bị còn kèm biện pháp buộc khôi phục tính năng.

Câu hỏi thường gặp

Xe máy không có còi hoặc còi hỏng bị phạt bao nhiêu?

Theo điểm a khoản 1 Điều 14 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy không có còi hoặc có nhưng không có tác dụng bị phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng. Từ 15/08/2026, người vi phạm còn bị buộc khôi phục tính năng hoặc thay thiết bị đạt chuẩn.

Ban ngày đi xe máy có bắt buộc bật đèn không?

Điều 20 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ yêu cầu bật đèn chiếu sáng phía trước từ 18 giờ đến 06 giờ hôm sau, hoặc khi có sương mù, khói, bụi, trời mưa, thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn. Ngoài các trường hợp đó, luật không đặt yêu cầu riêng cho ban ngày.

Bấm còi sau 22 giờ có bị phạt không?

Có, nếu ở khu đông dân cư hoặc khu vực cơ sở khám bệnh, chữa bệnh: điểm i khoản 1 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP phạt từ 200.000 đến 400.000 đồng, trừ xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ.

Có được thay còi to hơn trên xe thuê không?

Không nên. Còi không đúng quy chuẩn kỹ thuật bị phạt từ 2.000.000 đến 3.000.000 đồng và buộc thay thế; ngoài ra mọi thay đổi trên xe thuê cần cửa hàng đồng ý.

Đèn xe thuê hỏng sẵn thì ai bị phạt?

Điều 14 Nghị định 168 xử phạt người điều khiển xe. Vì vậy hãy kiểm tra đèn và còi lúc nhận xe, chụp ảnh và báo ngay nếu có hỏng hóc. Cách xử lý chi phí giữa bạn và cửa hàng phụ thuộc thỏa thuận thuê; hãy hỏi Motoopen trước.

Bạn muốn hỏi tình trạng đèn, còi và các thiết bị an toàn của chiếc xe dự định thuê? Liên hệ báo giá theo dòng xe và lịch thuê qua trang liên hệ Motoopen hoặc gọi, nhắn Zalo 0857 255 868 (09:00–21:00 mỗi ngày). Các bài khác trong loạt bảo dưỡng nằm ở chuyên mục kiến thức xe máy.

Nguồn tham khảo

Các văn bản và thông tin trên được kiểm chứng ngày 29/10/2026.