Dùng điện thoại khi đi xe máy bị cấm khi bạn dùng tay cầm và sử dụng điện thoại lúc xe đang di chuyển (Điều 9 khoản 6 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ). Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy vi phạm bị phạt từ 800.000 đến 1.000.000 đồng và trừ 4 điểm giấy phép lái xe; mức phạt này cũng áp dụng khi dùng tai nghe hoặc thiết bị âm thanh khác (trừ thiết bị trợ thính). Gắn điện thoại lên giá đỡ để xem đường không phải là hành vi được nêu trong điều cấm, nhưng thao tác trên máy khi xe đang chạy vẫn rủi ro. Bài này đi qua quy định, mức phạt hiện hành và cách xem đường an toàn khi đi xe thuê.

Luật cấm chính xác hành vi nào?

Có hai quy định trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH năm 2026) liên quan trực tiếp đến điện thoại khi lái xe máy:

Điều 9 khoản 6 nghiêm cấm “dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ”. Quy định này áp dụng cho người điều khiển mọi loại phương tiện.
Điều 33 khoản 3 điểm c cấm người lái xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy “sử dụng ô, thiết bị âm thanh, trừ thiết bị trợ thính”. Theo Điều 31 khoản 2, người điều khiển xe đạp, xe đạp máy (gồm cả xe đạp điện) cũng không được thực hiện các hành vi này.

Đọc kỹ câu chữ, điều cấm thứ nhất gồm ba yếu tố cùng lúc: dùng tay cầm, sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử, và xe đang di chuyển. Điều cấm thứ hai thì không cần yếu tố cầm tay: chỉ cần đang lái mà sử dụng thiết bị âm thanh như tai nghe là đã thuộc diện bị cấm.

Tình huống	Theo câu chữ của luật
Một tay cầm điện thoại nghe gọi, nhắn tin, xem bản đồ khi xe đang chạy	Thuộc điều cấm tại Điều 9 khoản 6
Kẹp điện thoại giữa mũ bảo hiểm và tai để nghe gọi	Đang dùng điện thoại khi lái; nếu dùng tay giữ thì thuộc Điều 9 khoản 6; đồng thời rất mất an toàn
Đeo tai nghe có dây hoặc không dây để nghe nhạc, nghe gọi, nghe chỉ đường	Thuộc nhóm “thiết bị âm thanh” bị cấm tại Điều 33 khoản 3 điểm c
Điện thoại gắn cố định trên giá đỡ, chỉ liếc xem bản đồ, không cầm, không thao tác	Không phải hành vi được mô tả trong Điều 9 khoản 6
Cầm điện thoại khỏi giá đỡ để đổi lộ trình khi xe đang chạy	Thuộc Điều 9 khoản 6
Dừng xe ở nơi được phép dừng, đứng yên rồi mới dùng điện thoại	Không còn là “đang di chuyển”; cần dừng đúng nơi để tránh lỗi dừng, đỗ xe
Người ngồi sau dùng điện thoại để chỉ đường	Điều 33 khoản 4 không liệt kê riêng việc dùng điện thoại trong các hành vi cấm với người được chở, nhưng vẫn cấm hành vi khác gây mất an toàn

Bảng trên là cách đọc câu chữ của luật, không thay thế quyết định của người có thẩm quyền trong từng vụ việc cụ thể. Nếu bạn vừa lái vừa chạm, vuốt màn hình trên giá đỡ, ranh giới với “sử dụng điện thoại” rất mong manh, và nguy cơ mất tập trung là có thật dù có bị phạt hay không.

Mức phạt hiện hành với người đi xe máy

Mức phạt nằm ở Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/08/2026) sửa đổi nhiều điểm của Nghị định 168 nhưng không thay đổi các khoản nêu dưới đây (kiểm chứng ngày 29/10/2026).

Hành vi	Mức phạt tiền	Trừ điểm GPLX	Căn cứ
Người đang điều khiển xe mô tô, xe gắn máy sử dụng ô (dù), thiết bị âm thanh (trừ thiết bị trợ thính), dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác	800.000–1.000.000 đồng	4 điểm	Điểm đ khoản 4, điểm b khoản 13 Điều 7
Thực hiện hành vi trên mà gây tai nạn giao thông	10.000.000–14.000.000 đồng	10 điểm	Điểm b khoản 10, điểm d khoản 13 Điều 7
Người điều khiển xe đạp, xe đạp máy (gồm xe đạp điện) sử dụng ô, dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác	100.000–200.000 đồng	Không áp dụng	Điểm h khoản 1 Điều 9

Trừ 4 điểm nghĩa là ba lần bị trừ điểm vì lỗi này, khi giấy phép chưa kịp được phục hồi điểm, là đủ để trừ hết 12 điểm. Theo Điều 58 của luật, giấy phép bị trừ hết điểm thì không được lái xe theo giấy phép đó; sau ít nhất 6 tháng mới được dự kiểm tra kiến thức pháp luật để phục hồi điểm. Bảng tổng hợp các lỗi xe máy khác có trong bài quy định xử phạt xe máy hiện hành.

Vì sao mức phạt và trừ điểm cao như vậy?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người lái xe dùng điện thoại có nguy cơ gặp tai nạn cao gấp khoảng 4 lần so với người không dùng; điện thoại rảnh tay cũng không an toàn hơn nhiều so với cầm tay, và nhắn tin làm tăng nguy cơ đáng kể. WHO cũng nêu việc dùng điện thoại làm chậm phản xạ, khó giữ đúng làn và khó giữ khoảng cách an toàn. Với xe máy, chỉ một tay trên tay lái còn có nghĩa là bạn không thể bóp đủ hai phanh khi có tình huống bất ngờ.

Giá đỡ điện thoại: có được gắn không?

Nghị định 168/2024/NĐ-CP không có hành vi riêng nào xử phạt việc gắn giá đỡ điện thoại lên xe máy. Một bài giải đáp pháp luật trên Tuổi Trẻ Online (14/01/2025) cũng đọc quy định theo hướng: gắn điện thoại lên giá đỡ để xem bản đồ mà không dùng tay cầm và không thao tác trong quá trình điều khiển xe thì không thuộc hành vi bị cấm tại Điều 9 khoản 6. Đây là nguồn tham khảo phụ, không phải văn bản hướng dẫn của cơ quan nhà nước.

Điều đó không có nghĩa là mọi cách dùng giá đỡ đều an toàn. Nếu chọn dùng giá đỡ, hãy tuân theo các nguyên tắc sau:

Cài lộ trình, âm lượng và độ sáng màn hình trước khi lăn bánh. Muốn đổi lộ trình thì dừng xe ở nơi được phép dừng rồi mới thao tác.
Đặt giá đỡ sao cho không che đồng hồ tốc độ, đèn báo, không cản góc đánh lái và không vướng tay khi bóp phanh, bật xi nhan.
Chỉ liếc nhanh như khi nhìn đồng hồ tốc độ; không đọc thông báo, không xem video, không nhắn tin.
Bật chế độ không làm phiền khi lái để cuộc gọi, tin nhắn không hiện liên tục trên màn hình.
Kiểm tra giá đỡ chắc chắn trước mỗi chuyến; điện thoại rơi giữa đường là lý do phổ biến khiến người lái theo phản xạ cúi nhặt hoặc dừng đột ngột.

Với xe thuê, hãy hỏi Motoopen trước khi tự kẹp giá đỡ lên tay lái hoặc gương, vì kẹp kim loại có thể làm trầy, lỏng chi tiết và phát sinh tranh cãi khi trả xe. Khi nhận và trả xe, các điểm cần đối chiếu có trong checklist kiểm tra xe máy khi nhận và trả.

Tai nghe, loa và thiết bị liên lạc gắn mũ

Điều 33 khoản 3 điểm c của luật cấm người lái xe máy sử dụng “thiết bị âm thanh, trừ thiết bị trợ thính”. Luật không phân biệt tai nghe có dây hay không dây, nghe nhạc hay nghe chỉ đường. Tai nghe nhét tai và tai nghe trùm đầu đều làm giảm khả năng nghe còi, tiếng xe ưu tiên và tiếng xe phía sau, là những tín hiệu người đi xe máy phụ thuộc rất nhiều trong phố đông.

Các bộ liên lạc gắn trên mũ bảo hiểm, loa bluetooth đặt trên xe cũng phát âm thanh cho người lái. Văn bản pháp luật không liệt kê riêng các thiết bị này, nên cách an toàn về pháp lý là không dùng chúng khi đang lái. Thiết bị trợ thính là ngoại lệ duy nhất được luật nêu rõ.

Có cuộc gọi khi đang chạy xe: làm gì?

Không nghe máy khi xe đang chạy, kể cả khi đèn đỏ sắp hết. Để máy đổ chuông hoặc tự trả lời bằng tin nhắn đã cài sẵn.
Bật xi nhan, quan sát, giảm tốc và đi sát lề phải.
Dừng ở nơi được phép dừng, không gây cản trở: vịnh đỗ, bãi gửi xe, khoảng lề rộng. Dừng xe trên phần đường xe chạy ở đoạn ngoài đô thị có lề đường, dừng ở lòng đường gây cản trở giao thông, dừng tại nơi đường giao nhau hay trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường đều bị phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng (điểm a, d, e khoản 2 Điều 7 Nghị định 168); dừng xe trên cầu bị phạt từ 600.000 đến 800.000 đồng (điểm c khoản 3).
Tắt máy hoặc đứng hẳn bên ngoài dòng xe rồi mới gọi lại.

Về dừng chờ đèn đỏ: luật dùng cụm từ “đang di chuyển”, nhưng đang đứng giữa dòng xe ở nút giao, bạn vẫn đang điều khiển phương tiện trong luồng giao thông và có thể phải đi bất cứ lúc nào. Việc cầm điện thoại lúc này dễ dẫn đến tranh cãi và làm bạn chậm phản ứng khi đèn chuyển xanh. Hãy đợi đến khi dừng hẳn ở nơi an toàn.

Xem đường khi không quen Hà Nội: các cách thay thế

Người mới đến Hà Nội hoặc khách thuê xe vài ngày thường phải dùng bản đồ liên tục. Một số cách giúp giảm nhu cầu cầm điện thoại:

Xem trước toàn bộ lộ trình khi còn ở nhà, ghi nhớ 3–4 mốc rẽ chính và tên đường lớn. Hướng dẫn lên kế hoạch có trong bài lập kế hoạch đi xe máy quanh Hà Nội.
Chia chặng: đặt điểm dừng nghỉ ở bãi gửi xe hoặc quán quen giữa đường để xem lại bản đồ.
Nếu đi hai người, để người ngồi sau xem bản đồ và nhắc hướng rẽ. Người ngồi sau không được che tầm nhìn hay làm vướng tay lái của người lái.
Dùng giá đỡ với lộ trình đã cài sẵn, như phần trên, và chỉ liếc nhanh.
Khi lạc đường: dừng hẳn đúng nơi rồi mới xem lại, thay vì vừa chạy chậm vừa nhìn màn hình. Chạy chậm mà không đi sát bên phải, gây cản trở giao thông cũng là một lỗi riêng (điểm c khoản 2 Điều 7 Nghị định 168).

Khi đang mải nhìn bản đồ, người lái dễ bỏ qua biển cấm, biển làn và biển tốc độ. Các quy tắc này được giải thích trong bài tốc độ xe máy trong khu dân cư và cách đi đúng làn.

Nếu đã xảy ra va chạm vì mất tập trung

Dùng điện thoại mà gây tai nạn giao thông bị phạt từ 10.000.000 đến 14.000.000 đồng và trừ 10 điểm giấy phép lái xe, chưa kể trách nhiệm bồi thường và các trách nhiệm khác tùy hậu quả. Khi va chạm xảy ra, ưu tiên là dừng xe, giữ nguyên hiện trường, trợ giúp người bị nạn và báo cơ quan chức năng; các bước cụ thể có trong bài va chạm khi đi xe máy thuê. Với xe thuê, hãy báo ngay cho bên cho thuê theo kênh liên hệ đã thống nhất.

Câu hỏi thường gặp

Đi xe máy nghe điện thoại bằng tai nghe bluetooth có bị phạt không?

Có thể bị phạt. Điều 33 khoản 3 điểm c của luật cấm người lái xe máy sử dụng thiết bị âm thanh (trừ thiết bị trợ thính), và điểm đ khoản 4 Điều 7 Nghị định 168 xử phạt hành vi này từ 800.000 đến 1.000.000 đồng, trừ 4 điểm giấy phép lái xe.

Gắn điện thoại trên giá đỡ để xem Google Maps có bị phạt không?

Nghị định 168 không có hành vi riêng xử phạt việc gắn giá đỡ. Điều cấm của luật là dùng tay cầm và sử dụng điện thoại khi xe đang di chuyển. Nếu bạn chỉ liếc xem bản đồ đã cài sẵn, không cầm, không thao tác, thì không thuộc hành vi được mô tả trong điều cấm. Thao tác trên màn hình khi xe đang chạy vẫn nên tránh.

Dùng điện thoại khi đi xe đạp điện bị phạt bao nhiêu?

Người điều khiển xe đạp, xe đạp máy (gồm xe đạp điện) dùng tay cầm và sử dụng điện thoại bị phạt từ 100.000 đến 200.000 đồng (điểm h khoản 1 Điều 9 Nghị định 168). Nếu bạn định thuê loại xe này, xem thêm bài thuê xe đạp điện.

Người ngồi sau có được dùng điện thoại không?

Điều 33 khoản 4 của luật liệt kê các hành vi người được chở trên xe máy không được làm (mang vác vật cồng kềnh, sử dụng ô, bám kéo xe khác, đứng trên yên…), trong đó không nêu riêng việc dùng điện thoại; điểm đ của khoản này vẫn cấm “hành vi khác gây mất trật tự, an toàn giao thông”. Người ngồi sau có thể xem bản đồ giúp người lái, miễn là không che tầm nhìn, không làm vướng tay lái và không gây mất an toàn.

Bị phạt lỗi dùng điện thoại có bị trừ điểm không?

Có. Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy vi phạm điểm đ khoản 4 Điều 7 bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe (điểm b khoản 13 Điều 7 Nghị định 168).

Motoopen ở 114 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, Hà Nội, mở cửa 09:00–21:00 hằng ngày. Nếu bạn cần hỏi về việc gắn phụ kiện lên xe thuê, hoặc muốn liên hệ báo giá theo dòng xe và lịch thuê, hãy gọi hoặc nhắn Zalo 0857 255 868, hoặc dùng trang liên hệ. Các bài khác về luật giao thông cho người đi xe máy nằm trong chuyên mục kiến thức xe máy.

Nguồn tham khảo

Thông tin được kiểm chứng ngày 29/10/2026. Quy định xử phạt có thể tiếp tục được sửa đổi; hãy đối chiếu văn bản mới nhất trước khi áp dụng.