Mức phạt không đội mũ bảo hiểm xe máy 2026

Mức phạt không đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy hiện nay là từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng cho người lái (điểm h khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP). Nếu người ngồi sau không đội mũ, người lái bị phạt thêm cùng khung theo điểm i khoản 2 Điều 7, còn chính người ngồi sau cũng bị phạt riêng 400.000 đồng đến 600.000 đồng theo điểm b khoản 5 Điều 12. Đội mũ nhưng không cài quai đúng quy cách bị xử lý như không đội. Các điểm này không bị Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi (kiểm chứng ngày 29/10/2026).

Bài viết thuộc chuỗi bài về mức phạt trong chuyên mục kiến thức xe máy. Dưới đây là bảng phạt theo từng người trên xe, quy định riêng cho trẻ em và xe đạp điện, cách đội mũ để không bị coi là vi phạm, và những việc nên làm khi bạn đi xe thuê.

Bảng mức phạt mũ bảo hiểm theo từng người trên xe

Điểm dễ nhầm nhất là ai bị phạt. Nghị định 168 tách hành vi của người lái và người được chở thành các điểm khác nhau, nên một chuyến xe có thể phát sinh nhiều quyết định xử phạt.

Trường hợp	Ai bị phạt	Căn cứ	Mức phạt tiền
Người lái xe máy không đội mũ bảo hiểm hoặc không cài quai đúng quy cách	Người lái	Điểm h khoản 2 Điều 7 Nghị định 168	400.000 – 600.000 đồng
Chở người ngồi sau không đội mũ hoặc không cài quai đúng quy cách	Người lái	Điểm i khoản 2 Điều 7 Nghị định 168	400.000 – 600.000 đồng
Người ngồi sau xe máy không đội mũ hoặc không cài quai đúng quy cách	Người được chở	Điểm b khoản 5 Điều 12 Nghị định 168	400.000 – 600.000 đồng
Người lái xe đạp điện, xe đạp máy không đội mũ hoặc không cài quai	Người lái	Điểm d khoản 4 Điều 9 Nghị định 168	400.000 – 600.000 đồng
Chở người ngồi sau xe đạp điện, xe đạp máy không đội mũ hoặc không cài quai	Người lái	Điểm đ khoản 4 Điều 9 Nghị định 168	400.000 – 600.000 đồng

Lỗi mũ bảo hiểm không nằm trong danh sách trừ điểm giấy phép lái xe ở khoản 13 Điều 7, nên không bị trừ điểm. Tuy vậy, đây là lỗi dễ nhận thấy bằng mắt thường, kể cả trên hình ảnh camera, nên đừng chủ quan vì nghĩ chỉ là lỗi nhỏ.

Ví dụ giả định: hai người cùng không đội mũ

Bạn chở một người bạn đi ăn tối, cả hai không đội mũ. Theo câu chữ của Nghị định 168, người lái vi phạm hai hành vi khác nhau: tự mình không đội mũ (điểm h) và chở người không đội mũ (điểm i), mỗi hành vi có khung 400.000 – 600.000 đồng. Người ngồi sau vi phạm điểm b khoản 5 Điều 12 với khung 400.000 – 600.000 đồng. Tổng số tiền thực tế phụ thuộc quyết định xử phạt, nhưng cả hai người đều có thể nhận quyết định riêng. Một chiếc mũ cho mỗi người rẻ và nhẹ nhàng hơn nhiều.

Luật yêu cầu gì về mũ bảo hiểm

Gốc của các mức phạt trên là khoản 2 Điều 33 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH): “Người lái xe, người được chở trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách.” Với xe đạp máy (gồm cả xe đạp điện), khoản 3 Điều 31 của Luật quy định tương tự cho cả người điều khiển và người được chở.

Từ câu chữ đó, có ba yêu cầu bạn cần đáp ứng cùng lúc:

Đúng loại mũ: Nghị định 168 dùng cụm từ “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy”. Mũ lưỡi trai, mũ vải, mũ công trường hay mũ xe đạp thể thao không phải loại mũ này.
Theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia: Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về mũ bảo hiểm cho người đi xe mô tô, xe gắn máy, xe đạp máy (khoản 6 Điều 87 Luật). Cách nhận biết mũ đạt chuẩn khi mua hoặc khi nhận mũ đi kèm xe sẽ được phân tích trong bài riêng của chuỗi.
Cài quai đúng quy cách: đội mũ nhưng để quai lỏng, không cài khóa hoặc chỉ đặt mũ lên đầu đều nằm trong cùng điểm phạt với việc không đội mũ.

Thế nào là cài quai đúng quy cách trong thực tế

Khóa quai đã bấm chặt, kéo nhẹ không bung.
Dây quai nằm sát dưới cằm; nhét vừa khoảng một đến hai ngón tay là vừa, không để dây thả lủng lẳng.
Mũ ngay ngắn, vành trước không bị đẩy ngược ra sau gáy; khi lắc đầu mũ không xoay lệch.
Mũ vừa cỡ: quá rộng thì dù cài quai vẫn trượt khi va chạm; quá chật thì người đội hay tháo giữa đường.

Trẻ em đi xe máy: luật và mức phạt khác nhau thế nào

Đây là phần nhiều người hiểu sai. Luật không miễn đội mũ cho trẻ em: khoản 2 Điều 33 áp dụng cho mọi “người được chở”. Tuy nhiên, điểm i khoản 2 Điều 7 Nghị định 168 loại trừ một số trường hợp khi xử phạt người lái chở người không đội mũ: “trừ trường hợp chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 06 tuổi, áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật”.

Độ tuổi của trẻ ngồi trên xe máy	Nghĩa vụ đội mũ theo Luật	Người lái có bị phạt theo điểm i khoản 2 Điều 7 nếu trẻ không đội mũ?
Dưới 06 tuổi	Có (khoản 2 Điều 33 không có ngoại lệ về tuổi)	Không, vì thuộc trường hợp loại trừ
Từ đủ 06 tuổi trở lên	Có	Có, 400.000 – 600.000 đồng

Nói cách khác, việc không bị phạt khi chở trẻ dưới 06 tuổi không có nghĩa là trẻ được phép không đội mũ. Trẻ nhỏ là người dễ chấn thương đầu nhất khi ngã xe, nên hãy chuẩn bị mũ bảo hiểm cỡ trẻ em vừa đầu bé. Với người được chở là trẻ em, việc xử phạt chính người được chở theo Điều 12 còn phụ thuộc độ tuổi chịu trách nhiệm hành chính theo Luật Xử lý vi phạm hành chính; trên thực tế, người lái là người chịu trách nhiệm chính.

Về số người được chở: khoản 1 Điều 33 Luật cho phép xe máy chở tối đa hai người trong một số trường hợp, trong đó có chở trẻ em dưới 12 tuổi. Khi chở thêm trẻ, mỗi người trên xe vẫn cần mũ phù hợp. Với xe đạp điện, khoản 1 Điều 31 Luật cho phép chở thêm một trẻ em dưới 07 tuổi, và điểm đ khoản 4 Điều 9 Nghị định 168 cũng loại trừ trường hợp trẻ em dưới 06 tuổi khi xử phạt người lái.

Nếu cả gia đình thuê xe để đi chơi, bài thuê nhiều xe máy cho nhóm và gia đình gợi ý cách tính số xe và chuẩn bị đồ, trong đó có mũ cho từng người.

Những trường hợp không phải là ngoại lệ

Ngoại lệ trong Nghị định 168 chỉ có ở điểm i (người được chở) và rất hẹp: chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 06 tuổi, áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật. Với điểm h (chính người lái) thì không có ngoại lệ nào. Các lý do quen thuộc dưới đây không được miễn:

Chỉ đi một đoạn ngắn trong ngõ, ra đầu phố mua đồ.
Trời nóng, tóc đang ướt, vừa làm tóc.
Mũ để trong cốp, treo trên gương hoặc móc ở tay lái.
Mũ bị hỏng khóa nên chỉ đội mà không cài.
Đi chậm hoặc đang dắt xe qua đoạn đông người nhưng vẫn ngồi trên xe nổ máy.

Vì sao không nên coi đây chỉ là chuyện tiền phạt

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết đội mũ bảo hiểm đúng cách có thể giảm nguy cơ tử vong khi va chạm hơn 6 lần và giảm nguy cơ chấn thương não tới 74%. Ở đường phố Hà Nội, va chạm tốc độ thấp do phanh gấp, đường trơn sau mưa hay bị quệt khi chuyển làn là chuyện có thể xảy ra với bất kỳ ai, kể cả người lái cẩn thận. Bài đi xe máy mùa mưa ở Hà Nội có thêm cách lái an toàn trên đường ướt.

Đi xe thuê: mũ bảo hiểm và trách nhiệm nộp phạt

Khi bạn thuê xe, ba câu hỏi về mũ bảo hiểm nên được làm rõ trước khi lăn bánh.

Mũ có đi kèm xe không?

Việc cửa hàng có cung cấp mũ bảo hiểm, cung cấp mấy chiếc và có mũ trẻ em hay không là chính sách riêng của từng nơi. Motoopen chưa công bố chính sách này trên website, vì vậy bạn nên hỏi trực tiếp khi đặt xe, nhất là khi đi hai người hoặc có trẻ nhỏ. Nếu tự mang mũ, hãy kiểm tra lại khóa quai trước chuyến đi.

Kiểm tra mũ khi nhận xe

Khi nhận xe, hãy kiểm tra mũ như kiểm tra phanh, đèn: khóa quai bấm được và giữ chắc, dây quai không rách, lớp xốp bên trong còn nguyên, vỏ không nứt, mũ vừa đầu. Danh sách đầy đủ các hạng mục khi nhận và trả xe có trong bài checklist kiểm tra xe máy khi nhận và trả.

Ai nộp phạt nếu bị xử lý?

Điểm h, điểm i khoản 2 Điều 7 xử phạt “người điều khiển xe”, còn khoản 5 Điều 12 xử phạt “người được chở”. Vì vậy, khi bị dừng xe và lập biên bản, người vi phạm trực tiếp nhận quyết định xử phạt, không phải chủ xe. Nếu vi phạm được ghi nhận qua camera và thông báo về sau, khoản 8 Điều 47 Nghị định 168 buộc chủ phương tiện hợp tác để xác định người đã điều khiển xe; cách bên cho thuê liên hệ lại với bạn trong trường hợp này phụ thuộc hợp đồng thuê. Bảng đầy đủ các lỗi khác và nguyên tắc này được tổng hợp trong bài quy định xử phạt xe máy hiện hành.

Checklist 30 giây trước khi lên xe

Mỗi người trên xe có một mũ bảo hiểm dành cho người đi mô tô, xe máy, đúng cỡ.
Khóa quai đã bấm, dây sát cằm, mũ không xoay khi lắc đầu.
Trẻ em có mũ cỡ trẻ em, kể cả khi bé dưới 06 tuổi.
Kính chắn (nếu có) sạch, không nứt, không che tầm nhìn khi trời tối hoặc mưa.
Không treo mũ ở tay lái hay gương khi đang đi.

Câu hỏi thường gặp

Đội mũ nhưng không cài quai có bị phạt không?

Có. Điểm h khoản 2 Điều 7 Nghị định 168 xử phạt cả hành vi đội mũ bảo hiểm “không cài quai đúng quy cách”, với cùng khung 400.000 – 600.000 đồng như không đội mũ.

Người ngồi sau không đội mũ thì ai bị phạt?

Cả hai. Người lái bị phạt theo điểm i khoản 2 Điều 7 vì chở người không đội mũ; người ngồi sau bị phạt theo điểm b khoản 5 Điều 12. Mỗi khung là 400.000 – 600.000 đồng.

Lỗi không đội mũ bảo hiểm có bị trừ điểm giấy phép lái xe không?

Không. Khoản 13 Điều 7 Nghị định 168 không liệt kê điểm h, điểm i khoản 2, nên lỗi này chỉ bị phạt tiền.

Đi xe đạp điện có bắt buộc đội mũ bảo hiểm không?

Có. Khoản 3 Điều 31 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ yêu cầu người điều khiển và người được chở trên xe đạp máy, gồm cả xe đạp điện, đội mũ bảo hiểm và cài quai đúng quy cách. Mức phạt người lái là 400.000 – 600.000 đồng (điểm d khoản 4 Điều 9 Nghị định 168). Nếu bạn định thuê loại xe này, xem thêm bài thuê xe đạp điện.

Nghị định 238/2026 có tăng mức phạt mũ bảo hiểm không?

Không. Đối chiếu nguyên văn, Nghị định 238/2026 không nêu tên điểm h, điểm i khoản 2 Điều 7, khoản 5 Điều 12 hay khoản 4 Điều 9 của Nghị định 168, nên các mức phạt trên giữ nguyên từ 01/01/2025.

Thuê xe tại Motoopen

Khi đặt xe, bạn có thể hỏi Motoopen về mũ bảo hiểm đi kèm, mũ trẻ em và dòng xe phù hợp với số người đi. Thủ tục chung có tại trang thủ tục thuê xe máy. Liên hệ báo giá theo dòng xe và lịch thuê qua trang liên hệ hoặc gọi/Zalo 0857 255 868.

Nguồn tham khảo

Công báo – Nghị định số 168/2024/NĐ-CP (Điều 7, Điều 9, Điều 12, Điều 47; đối chiếu bản PDF ký số; kiểm chứng ngày 29/10/2026)
Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 168 – bản PDF trên cổng dữ liệu Chính phủ (kiểm chứng ngày 29/10/2026)
Văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH – Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (Điều 31, Điều 33, Điều 87; kiểm chứng ngày 29/10/2026)
WHO – Road traffic injuries (fact sheet) (kiểm chứng ngày 29/10/2026)